شعر عقاب از پرویز ناتل خانلری

سال سوم راهنمائی این شعر در کتاب فارسی آنزمان برای همیشه آویزه گوشم شد.

 

گشت غمناک دل وجان عقاب                                      چو از او دور گشت ایام شباب
دید کش دور به انجام رسید                                         آفتابش به لب بام رسید
خواست تا چاره ناچار کند                                            دارویی جوید ودر کار کند
صبحگاهی ز پی چاره کار                                            شد بر باد سبک سیر سوار
گله آهنگ چرا داشت به دشت                                      ناگه از وحشت پر ولوله گشت
وان شبان بیم زده دل نگران                                         از پی بره نوزاد دوان
کبک در دامن خاری آویخت                                            مار پیچید وبه سوراخ گریخت
آهو استاد ونگه کرد ورمید                                              دشت را خط غباری بکشید
لیک صیاد سر دیگر داشت                        صید را فارغ وآزاد گذاشت
آشیان داشت در آن دامن ودشت                    زاغکی زشت وبد اندام وپلشت

بر سر شاخه ورا دید عقاب                  زآسمان سوی زمین شد به شتاب
گفت کی دیده زما بس دیدار                         باتو امروز مرا کار افتاد
مشکلی دارم اگر بگشایی                          بکنم آنچه تو می فرمایی
گفت ما بنده درگاه توئیم                       تا که هستیم هوا خواه توئیم
بنده آماده بگو فرمان چیست                جان به راه توسپارم ، جان چیست
این همه گفت ولی با دل خویش                       گفتگویی دگر آورد به پیش
کین ستمکار قوی پنجه کنون                   از نیاز است چنین زار وزبون
لیک ناگه چو غضبناک شود                   زو حساب من وجان پاک شود
در دل خویش چو این رای گزید                     پر زد ودور ترک جای گزید
زار وافسرده چنین گفت عقاب                   که مرا عمر حبابی است بر آب
من گذشتم به شتاب از در ودشت                      به شتاب ایام از من بگذشت
گرچه از عمر دل سیری نیست                     مرگ می آید وتدبیری نیست
من و این شهپر واین شوکت وجاه                  عمرم از چیست بدین حد کوتاه؟
تو بدین قامت وبال ناساز                  به چه سان یافته ای عمر دراز
پدرم از پدر خویش شنید                       که یکی زاغ سیه روی پلید
با د وصد حیله هنگام شکار                      زده ! ازچنگال کردست فرار
پدرم نیز به تو دست نیافت                         تا به منزلگه جاوید شتافت
از سر حسرت با من فرمود                   این همان زاغ پلید است که بود
عمر من نیز به یغما رفته است               یک گل از صد گل تو نشکفته است
زاغ گفت گر تو در این تدبیری                          عهد کن تا سخنم بستیری
عمرتان گر که بگشته کم وکاست                   گنه کس نه ،که تقصیر شماست
زآسمان هیچ نیایید فرود                آخر از این همه پرواز چه سود؟
پدر من پس از سیصد واند                       داد به اندرز  بزرگانش پند
بارها گفت که براین چرخ اثیر                         بادها راست فراوان تاثیر
بادها کز زبر خاک وزند                        تن وجان را نرسانند گزند
هرچه از خاک شوی بالاتر                   بادرا بیش ضرر هست و گزند
تا بر آنجا که برآید افلاک                        آیت مرگ بود پیک هلاک
ما از آن سال بسی یافته ایم                            کز بلندی رخ برتافته ایم
زاغ را میل کند دل به نشیب                  عمر بسیارش از آن گشته نصیب
دیگر این خاصیت مردار است                    عمر مردار خوران بسیار است
گند ومردار بهین درمان است                     چاره رنج تو زان آسان است
خانه ای در پس باغی دارم                       واندر آن گوشه سراغی دارم
خوان گسترده الوانی هست                       خوردنی های فراوانی هست
آنچه زان زاغ چنین داد سراغ                         گند زاری بود اندر پس باغ
آن دوهمراه رسیدند زراه                         زاغ بر سفره خود کرد نگاه
گفت خوانی که چنین الوان است                       لایق محضر این مهمان است
میکنم شکر که درویش نیم                        خجل از ماحضر خویش نیم
گفت وبنشست وبخورد از آن گند                       تا بیاموزد از آن مهمان، پند
عمر در اوج فلک برده به سر                          دم زده در نفس باد سحر
ابر را دیده به زیر پر خویش                    حیوان را همه فرمانبر خویش
سینه کبک وتذرج وتیهو                         تازه وگرم شده طعمه او
اینک افتاده براین لاشه وگند                          باید از زاغ بیاموزد پند
بوی گندش دل وجان تافته بود                        حال بیماری دق یافته بود
دلش از نفرت وبیماری ریش                  گیج شد بست دمی دیده خویش
یادش آمد که بر آن اوج سپهر                  هست پیروزی وزیبایی ومهر
دیده بگشود وبه هرسو نگریست                  دید گردش اثری زاینها نیست
آنچه بود از همه سو خواری بود                   وحشت ونفرت وبیزاری بود
بال برهم زد وبرجست از جا                    گفت که یار ، ببخشای مرا
سالها باش وبه این عیش بناز                   تو ومردار وتو وعمر دراز
من نیم در خور این میهمانی                      گند ومردار تورا ارزانی
گر ورای فلکم باید مرد                     عمر در گند نخواهم سپرد
شهپر شاه هوا اوج گرفت               زاغ را ماند بر او ، دیده شگفت
سوی بالا وبالاتر شد                  راست با مهر فلک همسر شد
لحظه ای چند براین لوح کبود                   نقطه ای بود ودگر هیچ نبود
استاد خانلری

/ 1 نظر / 77 بازدید
آی دنای

با سلام خدمت شما وبلاگ نویس محترم انصافا وبلاگ زیبایی دارین.این رو جدی میگم...اگ دوست داشتین نبادل لینک داشته باشیم به سایت ما سر بزینید و تو قسمت نظارت یکی از پست ها بهمون بگید. امیدوارم موفق باشین.